Forum wielotematyczne LUKEDIRT

FKP

Temat (jeszcze) nie na czasie, ale my�l�, �e warto ju� nieco rozpracowa� ten powszechnie znany, lubiany, fascynuj�cy i intryguj�cy proces zachodz�cy w przyrodzie.

W skr�cie - zasadniczym miesi�cem, podczas kt�rego to zjawisko ma miejsce jest pa�dziernik. Nieliczni przedstawiciele flory wy�amuj� si� i przebarwienie/zrzucenie li�ci zaj�� u nich mo�e r�wnie� we wrze�niu i listopadzie (skrajn� granic� s� sierpie�* i grudzie�). W ka�dym sezonie zachodzi on troch�/bardzo inaczej, zale�y to od mn�stwa sk�adowych m.in. warunki panuj�ce w trakcie ko�cz�cego si� okresu wegetacyjnego, us�/nas�., temp. i ilo�ci wody w glebie (jej rodzaj r�wnie� mo�e mie� znaczenie) w miesi�cu pa�dzierniku. Generalnie jest tak, �e do 10-15 X dost�pno�� wody w glebie dzia�a hamuj�co na ten proces (wiosn� i latem ten czynnik dzia�a przyspieszaj�co na wegetacj�), lecz po tej dacie g��wn� role zaczynaj� gra� S�o�ce i temp.. Im wy�sza temp. i przypuszczalnie te� us�. tym szybciej, bardziej i efektowniej zmienia si� szata ro�linna (2013, 2014, 2012, 2017, 2018). Je�li ca�y pi*dziernik pi�dzi, to szata ro�lina zmienia si� bardzo mozolnie (2011, 2015 i chyba 2016) i pe�ne przebarwienie i ogo�ocenie nast�puje p�no (w 2011 roku dopiero ok. 30 pa�dziernika).

To na tyle, p�nej mo�e zrobi� zestawienie przebarwie� si� li�ci od 2011.

*W Polsce znany jest tylko jeden gatunek, kt�ry naturalnie przebarwienie jest w stanie rozpocz�� w sierpniu. Jest to dwukwiat judaszolistny. W pozosta�ych przypadkach b�dzie to raczej efekt z�ych warunk�w �rodowiska (susza, zasolenie, zanieczyszczenie, upa�).

PiotrNS

Pa�dziernik jest zdecydowanie zasadniczym miesi�cem, kiedy dochodzi do przebarwiania li�ci oraz ich opadania, jednak je�li jest bardzo sucho (jak w czerwcu-lipcu tego roku), to ��knienie li�ci mo�e na spokojnie zacz�� si� ju� na pocz�tku sierpnia. Jeszcze gorsza susza ni� w tym roku panowa�a u mnie w 1992; podejrzewam �e wtedy pierwsze oznaki jesieni mog�y pojawi� si� jeszcze nawet w lipcu.
Przypadek 2016 roku bardzo mnie zaciekawi�, bo rzeczywi�cie zwr�ci�em wtedy uwag� na mozoln� zmian� krajobrazu. Wrzesie� przed�u�y� lato, w glebie by�y zapasy wody, a zmiana pogody na d�d�yst� i bardzo ch�odn� nie sprawi�a �e wizualne nadej�cie jesieni sta�o si� szybsze. Znaczna cz�� pami�tnych ch�od�w z tego miesi�ca up�yn�a przy ca�kiem zielonych drzewach i dopiero ok. po�owy miesi�ca co� zacz�o si� zmienia�. Z�ota jesie� trwa�a wtedy kr�tko, bo najwi�kszy opad li�ci nast�pi� ju� oko�o 27-29 pa�dziernika. Zupe�nie inaczej by�o w tamtym roku, kiedy li�cie przebarwi�y si� na dobre ju� na pocz�tku II dekady, a opad�y dopiero na pocz�tku listopada (d�by zachowa�y ulistnienie jeszcze do ok. 11-go). W ostatnich latach najwcze�niejszy przypadek przebarwienia drzew i opadni�cia li�ci jaki pami�tam, to 2013 rok, kiedy ju� na pocz�tku pa�dziernika wszystko by�o kolorowe, a podczas "babiego lata" w III dekadzie wi�kszo�� drzew by�a ju� bezlistna.
Ciekawi mnie jak by�o w 1996 roku, masz jakie� przypuszczenia?

FKP

Hmm, wydaje mi si�, �e po p�nej wio�nie, ch�odnym lecie i wrze�niu proces ten przebiega� dynamicznie i efektownie w II dekadzie pa�dziernika, kt�ra podobnie jak I by�a do�� ciep�a. Po mokrym wrze�niu wody w glebie pewnie by�o bardzo du�o, wi�c I dekada pa�dziernika zapewne up�yn�a pod znakiem zieleni, podobnie jak w 2018. Pe�ne wybarwienie i ogo�ocenie mog�o nast�pi� w III dekadzie.

PiotrNS

Dzi�ki za wyja�nienie, my�la�em �e tak bardzo zimny wrzesie� jak wtedy mocno przyspieszy� post�py jesieni w przyrodzie, a nie pomy�la�em o zapasach wody, kt�re utrudni�y mu to zadanie

Az specjalnie poszuka�em w internecie zdj�� z tego wrze�nia, na kt�rych wida� jakie� drzewa i faktycznie, by�y zielone.
Zastanawiam si� jeszcze nad bardzo nietypow� rzecz�. Czy jest mo�liwe, �e przyroda wyczu�a jesie� w czerwcu 1923? Ten miesi�c przypmomina� w wielu miejscach anomalnie ch�odny wrzesie� (np. w �odzi ten czerwiec okaza� si� ch�odniejszy od jakiegokolwiek wrze�nia po 1996 i maja po 1991 roku). Do tego us�onecznienie by�o skrajnie niskie, wi�c mo�e przyroda "zg�upia�a"... To w og�le mo�liwe?

FKP

Wrzesie�, nawet najbardziej paskudny (poza mo�e tak� patol� jak wrzesie� 1912) jest miesi�cem korzystnym do wegetacji, dlatego przy dostatecznym dost�pie do wody 90% gatunk�w drzew/krzew�w utrzymuje zielone ulistnienie do samego ko�ca. Absolutnie niemo�liwe jest by przyroda czu�a jesie� w czerwcu, pomijaj�c ju� zupe�ny brak jej "dojrza�o�ci" do tego okresu, skrajnie nisk� temp. i us�. to w czerwcu rozproszone promieniowanie s�oneczne jest znacznie silniejsze ni� we wrze�niu, przyroda odbiera�a to jako p�na wiosn� (nie jestem pewien czy w tym sezonie przyroda by�a w stanie wej�� w etap wczesnego lata w czerwcu...) lub wczesne lato, tylko, �e ze swoj� szczodrobliwo�ci� szoruj�c� po dnie pod 5 metrow� warstw� mu�u... :-/

FKP

Mojemu orzechowi w�oskiemu zaczynaj� ju� lekko ��kn�c li�cie, zazwyczaj nast�puje to na prze�omie wrze�nia i pa�dziernika 😭 😢

PiotrNS

Ja u siebie jeszcze nie zauwa�am wyra�nego przebarwienia li�ci, poza jab�oniami gdzie zacz�y si� zmienia� ju� ok.2 tygodnie temu.
PS. FKP, cz�sto w Twoich postach widz� �e bardzo dobrze znasz si� na szeroko poj�tej florze i ogrodnictwie

Zajmujesz si� tym zawodowo czy to tylko hobby? Te� lubi� t� tematyk�, ale nie odnajduj� si� w niej tak jak Ty

FKP

No u mnie te� jest w pe�ni zielono poza jesionami pensylwa�skimi i tym orzechem w�oskim, troch� ��tych li�ci pojawia si� na brzozach ale s� one natychmiast strz�sane przez wiatr. Tymi zagadnieniami zajmuj� si� hobbystycznie od dziecka, z czasem si� tego uzbiera�o :-D

A u Ciebie te d�by to s� szypu�kowe czy bezszypu�kowe? Bo te drugie u mnie ju� w ko�cu kwietnia s� w pe�ni zielone zazwyczaj, szypu�kowe za� zieleniej� p�nej i maj� wi�kszy rozstrza� (wyr�nia si� formy wcze�niej lub p�nej listniejace).

PiotrNS

Te d�by w mojej okolicy s� szypu�kowe. Zasadniczo to te� powinny by� prawie ca�kiem zielone w ko�c�wce kwietnia, ale ostatnie 4 lata (poza 2018, kiedy by�y rekordowo dobrze rozwini�te) troch� im nie sprzyja�y, przy czym najgorzej by�o w tym roku. W 2013 jak w drugiej po�owie kwietnia szybko zrobi�o si� bardzo ciep�o (inaczej ni� u Ciebie), szybko nadrobi�y zaleg�o�ci i na pocz�tku maja by�o ju� normalnie. W 2015 podobnie, III dekada sprawi�a �e wysz�y na prost� i na pocz�tku maja by�y niemal "gotowe". Opr�cz oczywistego zwyci�zcy jakim jest rok 2018, pami�tam bardzo wczesne wype�nienie si� tych drzew w latach 2009 i 2011. W tym drugim roku Wielkanoc wypad�a 24 kwietnia i ju� wtedy by�y niemal ca�kiem ulistnione. Mam stare zdj�cia z maj�wki 2000, na kt�rych wida� �e drzewa s� ju� praktycznie ca�kiem "letnie", jak rok temu. Z kolei najp�niejsze w XXI "dope�nienie" poza 2019 mog�o wyst�pi� w 2005 roku; w 2004 ten newralgiczny okres te� nie powala�. A lata 2001-03 to musia� by� niez�y sprint na pocz�tku maja, obserwacje czego� takiego z pewno�ci� by�yby ciekawe

FKP

U mnie d�by szypu�kowe bardzo p�dzi�y w 2012 roku, 27 kwietnia nagusie�kie a 6 maja wi�kszo�� ju� w pe�ni zielona :-D

W 2013 i 2017 si� oci�ga�y, w tym pierwszym przypadku 16 maja wi�kszo�� d�b�w w d�browie dopiero wypuszcza�a listki, w 2017 wygl�da�y tego dnia troch� lepiej. Nie pami�tam jak by�o w 2010 ale chyba ca�kiem normalnie. Ciekawe jak sprawa si� mia�a z tymi p�no zieleni�cymi drzewami w s�ynnym 1980 roku, na bank przed 20 maja by�y bezlistne :lol: